Dołącz do konkursu i wysyłaj zadania: https://szkopul.edu.pl/c/oki-programowanie-od-podstaw
Pierwszy program w C++. Wypisujemy tekst i rysujemy znakami specjalnymi w konsoli.
Artykuł z Kursu OI
Szczegółowy poradnik z kanału Pasja Informatyki
Na początku, zamiast instalować środowisko programistyczne i kompilator na swoim komputerze, możesz skożystać z któregoś z tych darmowych kompilatów C++ online:
W późniejszym etapie jednak warto zainteresować się lokalnym środowiskiem. Tylko takie jest dostępne na olimpiadzie i nie tylko tam. Najpopularniejszy wybór to VS Code z rozszerzeniem do C++. Ja polecam też Zed lub Sublime Text z kompilatorem g++.
// Tutaj załączamy podstawową bibliotekę C++ do wypisywania tekstu na ekran.
// W zadanich możesz używać też biblioteki <bits/stdc++.h> z wszystkimi funkcjami.
#include <iostream>
// Ustawiamy std jako domyślną przestrzeń nazw. Dzięki temu nie musimy za każdym razem powtarzać std:: za każdym razem,
// np dla std::cout << "blablabla" lub std::string a = "blabla".
using namespace std;
// Tu deklarujemy, co dzieje się w funkcji main(), czyli głównej części naszego programu.
int main(){
// Rysujemy obrazek z zadania znakami ASCII
cout << " .-." << endl;
cout << "(o o)" << endl;
cout << " '-'" << endl;
// Wychodzimy z programu bez błędu (domyślnie kod 0 = brak błędu; inne = coś poszło nie tak!)
return 0;
}
Wskazówka
#include dołącza całą bibliotekę standardową naraz. Na zawodach to standard, bo nie trzeba pamiętać, skąd jaka funkcja pochodzi.
Zadania na rozgrzewkę. Pozwolą zapoznać Ci się konceptem i przygotują cię do kolejnych zadań.
Programowanie 1
Zadaj pytanie
Omówienie
Programowanie 1
Programowanie 1
Zmienna to nazwane pudełko na wartość. Deklarujemy ją, podając typ i nazwę, a wypełniamy m.in. przez cin - czyli wczytanie wartości z konsoli. Zadania zawsze zaczynają się od wczytania danych.
Omówienie i przykłady na algorytm.edu.pl
Inny poradnik z strefakodera.pl
Przykłady - wczytaj i wypisz:
Zamiast tworzyć nową zmienną możesz użyć wbudowanej funkcji
int a, b; // deklarujemy dwie zmienne (int - od integer, czyli liczba całkowita)
cin >> a >> b; // dwie liczby, oddzielone spacją lub enterem
cout << "Suma: " << a + b << "\n";
cout << "Iloczyn: " << a * b;
Uwaga!
Na Szkopule dane wejściowe są w pliku, nie na klawiaturze. Nie wypisuj więc zachęt typu "Podaj liczbę:", bo popsują wynik.
Inny przykład, zamiana zmiennych miejscami (bez użycia funkcji):
int a = 3, b = 7;
int c = a;
a = b;
b = c;
cout << a << " " << b; // 7 3
swap(a, b);. Więcej o wbudowanych funkcjach później.
Zadania na rozgrzewkę. Pozwolą zapoznać Ci się konceptem i przygotują cię do kolejnych zadań.
Programowanie 1
Instrukcja warunkowa wykonuje kod tylko wtedy, gdy warunek jest prawdziwy. Wiem, 🤯 prawda?
Scope'y, zakres kodu wewnątrz IF
ify są jednym z najczęściej używanych struktur, więc polecam sobie poeksperymentować i sprawdzić przykłady poniżej!
Porównania ==, !=, <, >, <=, >= dają prawdę lub fałsz, a łączymy je przez && (i), || (lub), ! (nie). Na przykład:
int a = 5, b = 10;
cout << (a == b); // false
cout << (a != b); // true
cout << (a < b); // true
cout << (a > b); // false
cout << (2 * a <= b); // true
cout << !(a >= b + a); // true
cout << !(a == b) && (a == a); // true
cout << (a == b) || (a == a); // true
// Uwaga - jeśli faktycznie spróbujesz uruchomić ten kod, to na ekranie pojawią się zera i jedynki reprezentujące true i false.
// Możesz to zmienić przez 'wypisywanie' cout << boolalpha; przed tekstem
true / false to wartości zmiennej typu bool. Np.:
int a = 1, b = 1;
bool czy_dodawanie_dziala = (a + b == 2);
cout << czy_dodawanie_dziala; // true
czy_dodawanie_dziala = !czy_dodawanie_dziala; // false, bo odwracamy wartość
Wykorzystując narzędzia z poprzedniego boxa:
#include <bits/stdc++.h>
using namespace std;
int main() {
int x;
cin >> x;
cout << x << " jest ";
if (x >= 1 && x <= 100) cout << "w zakresie\n";
if (x < 0 || x > 100) cout << "poza zakresem\n";
if (!(x % 2 == 0)) cout << "nieparzysta\n";
// lub
bool decyzja1 = true, decyzja 2 = false;
if (decyzja1 && decyzja2) cout << "tak"; // nie wyświetli się
if (decyzja1 || decyzja2) cout << "tak"; // wyświetli się
}
if((rok % 4 == 0 && rok % 100 != 0) || rok % 400 == 0)
cout << "przestepny";
Wskazówka
w
if (a && b) jeśli a jest fałszem, b nie jest sprawdzane. Dzięki temu if (i < n && a[i] == x) nigdy nie wyjdzie poza tablicę.
Zadania na rozgrzewkę. Pozwolą zapoznać Ci się konceptem i przygotują cię do kolejnych zadań.
Programowanie 1
Dodatkowe: Trójkąty i kwadraty
Wyślij
Pętla
for ma trzy części: start, warunek trwania i krok. Używamy jej, gdy z góry wiadomo, ile iteracji (powtórzeń) wykonamy.
for (int i = 0; i < n; i++) cout << i << " "; // 0 .. n-1
for (int i = 1; i <= n; i++) cout << i << " "; // 1 .. n
for (int i = n; i >= 1; i--) cout << i << " "; // od tyłu
for (int i = 0; i < n; i += 2) cout << i << " "; // co drugi
Zadania na rozgrzewkę. Pozwolą zapoznać Ci się konceptem i przygotują cię do kolejnych zadań.
Programowanie 2
Zadania wymagające, czasami wręcz ostentacyjnie nietrywialnej, ilości pomyślunku, której skala pozostaje niewspółmierna do liczby linijek kodu prowadzących do rozwiązania.
Programowanie 2
Zadania z materiału do tego tematu włącznie. Niekoniecznie muszą zawierać materiały z tego tematu, ale zalecamy zrobienie wszystkich dla powtórzenia i treningu!
Programowanie 2
Różne typy danych w C++ służą do przechowywania informacji o różnym charakterze. Każdy typ określa, jaki rodzaj wartości może być zapisany w zmiennej oraz ile pamięci zostanie na nią przeznaczone. Poznaliśmy już int (liczby całkowite) i string (ciągi znaków). Poniżej znajduje się tabelka z innymi ważnymi typami. Nie musisz jej zapamiętywać od razu. Wróć tutaj, jeśli będziesz potrzebował jakiegoś typu, np. dla liczb większych niż $2 \cdot 10^9$ lub liczb niecałkowitych.
| typ | opis | rozmiar w pamięci |
|---|---|---|
| bool | Wartość logiczna - true albo false | 1 B |
| char | Pojedynczy znak ASCII | 1 B |
| short | Krótka liczba całkowita w zakresie [-32'768, 32'767] | 2 B |
| int | Liczba całkowita w zakresie [-2'147'483'648, 2'147'483'647] | 4 B |
| long |
Długa liczba całkowita (najczęściej taki sam zakres jak int na Windows)
| 4 lub 8 B |
| long long | Bardzo duża liczba całkowita w zakresie około $\pm$9×1018 | 8 B |
| float | Liczba zmiennoprzecinkowa pojedynczej precyzji (~7 cyfr znaczących) | 4 B |
| double | Liczba zmiennoprzecinkowa podwójnej precyzji (~15 cyfr znaczących) | 8 B |
| long double | Liczba zmiennoprzecinkowa rozszerzonej precyzji (~18–21 cyfr znaczących, zależy od architektury) | 8–16 B |
| std::string | Łańcuch znaków o dowolnej długości | długość tekstu |
Tip: możesz sprawdzić rozmiar typu w bajtach przy użyciu sizeof:
cout << "rozmiar inta: " << sizeof(int);
while działa cały czas, dopóki warunek jest prawdziwy. Używamy jej, gdy nie wiadomo z góry, ile obiegów będziemy potrzebować. Wariant do while wykonuje kod co najmniej raz.
// ile cyfr ma liczba?
int x, ile = 0;
cin >> x;
while (x > 0) {
x /= 10;
ile++;
}
cout << x << " ma " << ile << " cyfr."
// jeśli w zadaniu mamy t przypadków testowych
int t; cin >> t;
while (t--) {
int a, b; cin >> a >> b;
cout << a + b << "\n";
}
Uwaga!
Nieskończona pętla może być przyczyną przekroczenia limitu czasu. Upewnij się, że coś w środku faktycznie zmienia warunek.
Możesz szybciej zakończyć pętle -
break przerywa całą pętlę, continue przeskakuje do następnego obiegu. Działa też w forze!
vector to tablica, która trzyma wiele wartości (mających coś ze sobą wspólnego) pod jedną nazwą. Do każdej sięgamy po indeksie, licząc od zera: $a[0], a[1],$ ... Rozmiar podajemy w trakcie działania programu, więc najpierw wczytujemy $n$, a potem tworzymy vector na $n$ liczb (lub .resizeujemy.
Dostęp do elementu i dopisanie na koniec (
push_back) działają w $\mathcal{O}(1)$. Najczęstszy błąd to wyjście poza zakres - odwołanie do $a[n]$. Indeksy kończą się na $n-1$!
#include <bits/stdc++.h>
using namespace std;
int main() {
int n;
cin >> n; // ile liczb bedziemy wczytywac
vector<int> a(n); // n zer, indeksy 0 .. n-1
for(int i = 0; i < n; i++)
cin >> a[i];
long long suma = 0; // suma może nie zmieścić się w int!
for(int i = 0; i < n; i++)
suma += a[i];
cout << suma << "
";
for(int i = n - 1; i >= 0; i--) // wypisujemy od końca
cout << a[i] << " ";
return 0;
}
Zadania na rozgrzewkę. Pozwolą zapoznać Ci się konceptem i przygotują cię do kolejnych zadań.
Programowanie 2
Dodatkowe: System rezerwacji
Wyślij